Proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego mogą stanowić zagrożenie dla tajemnicy dziennikarskiej – alarmuje Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP.  

Jednym z nowych zapisów proponowanych w projekcie ustawy zmieniającej KPC (obecnie przechodzi on proces konsultacji) jest wprowadzenie możliwości zwolnienia z tajemnicy zawodowej (adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej) w postępowaniu cywilnym. Może to nastąpić „gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu”. Dotychczas taki zapis istniał tylko w Kodeksie postępowania karnego. W opinii do projektu ustawy przesłanej do Ministerstwa Sprawiedliwości Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP zauważa, że przyjęcie przepisów w takim kształcie doprowadzi do deprecjacji tajemnicy zawodowej, w tym tajemnicy dziennikarskiej, oraz zawodu dziennikarza.

Zastrzeżenia dyrektor CMWP SDP Jolanty Hajdasz i doradcy prawnego SDP Michała Jaszewskiego, wzbudziła nie tylko uznaniowość zwolnienia z tajemnicy dziennikarskiej („dobro wymiaru sprawiedliwości”), ale przede wszystkim za niewłaściwe uznali oni przenoszenie uregulowań postepowania karnego na grunt postępowania cywilnego. „Postępowanie karne służy ochronie fundamentalnych dóbr, takich jak np. bezpieczeństwo powszechne, życie i zdrowie ludzkie, dobro Państwa Polskiego, ochrona wymiaru sprawiedliwości itp. i ma zapewnić sprawne działanie organów wymiaru sprawiedliwości w tych sprawach. Natomiast postępowanie cywilne reguluje niezwykle szeroki obszar jurysdykcji sądowej w sprawach należących (często) do odrębnych dziedzin prawa i o odmiennej wadze. Do spraw rozpoznawanych przez sądy na gruncie k.p.c. należą m. in. sprawy z zakresu: prawa zobowiązań, prawa rzeczowego, prawa spadkowego, praw autorskich, prawa pracy, ubezpieczeń  społecznych itp. Zwolnienie od tajemnicy zawodowej powinno być dopuszczalne jedynie w zupełnie wyjątkowych przypadkach, o szczególnej wadze i przy zapewnieniu szeregu gwarancji procesowych. Trudno to dopuścić w zwykłej sprawie cywilnej, chyba że chodziłoby np. o zagrożenie dla majątku Skarbu Państwa wielomiliardową szkodą. Nie sposób przyjąć, aby sąd cywilny miał prawo zwolnienia dziennikarza (ale także adwokata, radcy prawnego, lekarza) od tajemnicy zawodowej w sprawie o zapłatę drobnej kwoty, w sporze o prawa autorskie, o dobra osobiste lub w sporze granicznym dotyczącym nieruchomości. W ogromnej większości tego rodzaju spraw zwolnienie od tajemnicy zawodowej powinno być całkowicie zakazane” – czytamy w ich opinii.   

Krytycznie o tym zapisie projektu nowelizacji KPC wypowiedziała się również Komisja Legislacyjna Naczelnej Rady Adwokackiej. Zauważyła ona w swojej opinii, że w postępowaniu cywilnym, inaczej niż w przypadku postępowania karnego nie realizuje się „dobra wymiaru sprawiedliwości”, lecz interes stron. Głównym zadaniem postępowania cywilnego jest bowiem zbadanie czy danemu podmiotowi stosunku cywilnoprawnego przysługuje określony interes oraz udzielnie ochrony do jego realizacji.    

CMWP SDP podkreśliło jeszcze, że „zapisy Projektu budzą wątpliwości z punktu widzenia przestrzegania wolności słowa, gwarantowanej mocą art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji RP” i wymagają poprawy.

jka

Udostępnij
Komentarze
Disqus

Poprzednia wersja portalu SDP.pl, dostępna pod adresem: http://old.sdp.pl